KADIN ELİYLE BİR TABAK UMUT

EDREMİT’teki Nar Kadın ile Edremit’in Yöresel Tatları projesi bu yılın desteklenen projelerinden. Bölgenin kadınları, hazırladıkları yöresel yemeklerle gastronomi turizmine katkı sağlamayı hedefliyor. Nar Gurme Tat Evi’nde tarhana hazırlıkları Gelecek Turizmde Projesi’nin bu seneki kazananlarından biri Edremit’teki Nar Kadın Kooperatifi. Bölge kadınları yöresel yemeklerle gastronomi turizmine katkı yapıyor Kooperatife bağlı yemek yapıp satan yöre kadınları. Projelerden bazıları Zeytinyağlı sarma malum, “sürdürülebilir” kavramı son yılların en moda sıfatlarından. Birleşmiş Milletler’in yaptığı bir tanıma göre “İnsanlık, gelecek kuşakların gereksinimlerine cevap verme yeteneğini tehlikeye atmadan, günlük İhtiyaçlarını temin ederek kalkınmayı sürdürülebilir kılma yeteneğine sahip”. Peki sahip olduğumuz bu yeteneği ne kadar kullanabiliyor ve hayatımızın akışında ne kadar uygulayabiliyoruz? Ya da en önemlisi, ne kadar hissedebiliyoruz? Sürdürülebilirlikle ilgili elle tutulur, gözle görülür projelerin olması ve bunların işleyişlerindeki başarılar geleceğe dair umutlarımızın bir katre de olsa aydınlanmasına vesile olurken, geleceğimizin yürekli ve üretken insanlarımızda olduğunu bize bir kez daha hatırlatıyor. Anadolu Efes’in Gelecek Turizmde Projesi’nde olduğu gibi. Anadolu Efes’in Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğiyle yürüttüğü ve “sürdürülebilir turizmi” Türkiye’de yaygınlaştırmak için kurguladığı proje, dokuz yıldır turizm alanında oluşturulmuş yerel kalkınma modellerine destek veriyor. Projelere ayrılan fonların yanında eğilim desteği de sağlanıyor. Umut veren çalışmalar Desteklenen projelerin hepsi umut ve heyecan verici. Fakat benim en çok dikkatimi çeken şey bunların neredeyse tamamına yakınının kadınlar tarafından yürütülüyor olması. Kadın girişimciliğine dayalı iş modellerinde, kadınlar işin ortağı gibi olurken yarı zamanlı çalışarak evlerini ve diğer aktivitelerini aksatmadan bu girişime kalkı sağlayabiliyor. Bu projeler dokunduğu hayatlarla, özellikle Anadolu’da kadının toplumdaki yerine dair algıyı da biraz kurcalıyor. Belki çoğu zaman pek değersiz kılınan el becerileri, yetenekleri ve günlük uğraşlarıyla para kazanır hale geliyorlar.

Edremit’teki Nar Kadın ile Edremit’in Yöresel Tatları projesi de bu yılın desteklenen projelerinden. Malum zeytinyağı Desteklenen projelerin tamamına yakınını kadınlar yürütüyor bölgenin alametifarikası. Proje de zeytinyağıyla yapılan yöresel tatları öne çıkarmayı, markalaştırmayı ve Edremit’te gastronomi turizmine destek olmayı amaçlıyor. Anadolu’nun geneline baktığımızda yöreyi ifade eden yemeklerin tamamı evlerde pişer. Bunları dışarda bir lokantada yemek çok zordur. Bölgeyi tanımaya gidenleri, gastronomi meraklılarını heyecanlandıracak farklılıkta lezzetler bulmak sıkıntılıdır. Oysa bölgenin geleneklerinin, malzemelerinin ve kültür bileşenlerinin ortak sentezi kurulan sofralarda hissedilir. Bu açıdan baktığımızda Anadolu genelindeki kadın kooperatiflerinin misyonu oldukça önemli. Tatlıların yıldızı Nar Kadın projesinin başında kooperatifin yönetim kurulu başkanı, aynı zamanda kurucu üyelerinden Nedret Gürdalvar. Gürdal yıllardır sahip olduğu imkanları, başkalarına imkan sağlamak için kullanmış ve bölge için şans teşkil eden bir kadın. Proje kapsamında belediye tarafından kooperatife tahsis edilen eski Edremit evi, bir turistik buluşma merkezi olarak düşünülerek Nar Gurme Tat Evi’ne dönüştürülmüş. Sadece evlerde yiyebileceğiniz düğün mantısı (içi boş küçük bohçalar biçiminde dürülmüş hamur parçacıklarının önce yağda kızartılıp sonra kurutulması ve pişirileceği zaman tavuk suyunda haşlanıp sarımsaklı yoğurt ve baharatla servis edilmesiyle hazırlanıyor) ile agonya, avunya ya da saçaklı olarak bilinen bir diğer yerel mantı çeşidini (yufka biçiminde açılmış ince şeritler halinde kesilmiş hamur parçacıkları fırınlandıktan sonra sulu nohut ve tiftiklenmiş lavuk eti konarak servis ediliyor) burada deneyebilirsiniz. Tatlıların yıldızı ise projenin de markalaştırmayı amaçladığı yerel baklava. Çünkü yörede ev baklavası tereyağı yerine zeytinyağıyla yapılıyor, iç harç olarak ise genellikle bölgenin bademi kullanılıyor. Burada üretilen ürünleri kooperatifin internet sitesi www.narkadin.com üzerinden online olarak da satın almak mümkün.